Antistatische wegwerpoveralls

Voluit: EN 1149-5:2018, beschermende kleding, elektrostatische eigenschappen, deel 5: materiaalprestaties en ontwerpeisen. Waar het om gaat: een pak dat lading vasthoudt, kan die lading in een keer ontladen. In een omgeving met brandbare damp of stof kan die vonk genoeg zijn. Antistatische kleding is bedoeld om dat te voorkomen.

EN 1149-5:2018 is geen zelfstandige typecertificering maar een extra eigenschap bovenop een type. Deel 5 stelt de eis, de delen 1 en 3 zijn de meetmethoden. Er zijn twee manieren om eraan te voldoen.

• Oppervlakteweerstand, gemeten volgens EN 1149-1. Maximaal 2,5 maal 10 tot de macht 9 ohm, op ten minste een van beide zijden.
• Ladingsverval, gemeten volgens EN 1149-3 methode 2. Halfwaardetijd t50 korter dan 4 seconden, of een afschermfactor S groter dan 0,2.

Beide wegen komen in het echt voor. DuPont meet de oppervlakteweerstand van de Tyvek 500 Xpert en haalt de grens aan beide zijden. Dromex rapporteert voor de Promax een halfwaardetijd onder de 4 seconden, bij een afschermfactor van 0,0. Twee pakken die allebei EN 1149-5 op het etiket hebben, met een uitslag op een andere test.

Aan het etiket zie je dat verschil niet. Antistatiek krijgt daar het eigen pictogram en nooit een eigen typenummer, dus de uitslag zelf staat in de gebruiksaanwijzing of in de conformiteitsverklaring.

Dit is het stuk dat op productpagina's ontbreekt. De antistatische werking is voorwaardelijk, en de fabrikant schrijft de voorwaarden zelf in de gebruiksaanwijzing.

1. Boven 25 procent relatieve luchtvochtigheid. DuPont: "The antistatic treatment is only effective in a relative humidity of 25% or above." In een droge omgeving werkt de behandeling niet betrouwbaar meer. DuPont adviseert in een explosiegevaarlijke omgeving zelfs om eerst de luchtvochtigheid te beheersen.
2. De drager moet geaard zijn. De weerstand tussen de drager en de aarde moet lager zijn dan 10 tot de macht 8 ohm, bijvoorbeeld via geschikt schoeisel in combinatie met de vloer, of via een aardingskabel. Een antistatische overall op zichzelf is niet genoeg.
3. Alles eronder moet bedekt blijven. "Electrostatic dissipative protective clothing shall permanently cover all non-complying materials during normal use (including bending and movements)." Een trui die bij het bukken onder de overall uitkomt, haalt de situatie onderuit.

Uit dezelfde gebruiksaanwijzing, en dit staat zelden ergens anders:

• Niet openen of uittrekken in een brandbare of explosieve atmosfeer. Het uittrekken is juist het moment waarop lading ontstaat.
• Bedoeld voor zones 1, 2, 20, 21 en 22 waar de minimale ontstekingsenergie niet lager is dan 0,016 mJ. Niet voor zone 0, en niet in zuurstofverrijkte atmosferen, zonder voorafgaande goedkeuring van de verantwoordelijke veiligheidskundige.
• De prestatie kan worden aangetast door luchtvochtigheid, slijtage, vervuiling en veroudering. Dat is de fabrikant die letterlijk zegt dat de eigenschap niet stabiel is.

Sommige modellen zijn aan beide zijden behandeld, andere alleen aan de binnenzijde. Dat laatste is geen fout maar een keuze, en het staat in de documentatie.

En let op de kleur, want dat is het geval waar het echt misgaat. Bij de Tyvek 500 Xpert vermeldt de certificeringsregel van DuPont voor de groene uitvoering helemaal geen antistatische behandeling, en het stoffragment voor groen Tyvek geeft geen oppervlakteweerstandwaarde. DuPont schrijft er zelf bij dat groen in een Ex-zone niet gelijk is aan wit. Hetzelfde model, dezelfde naam, een ander antwoord op de vraag of je ermee in een explosiegevaarlijke ruimte mag staan.

Een uitzondering die het noemen waard is: de Tychem 6000 F FaceSeal heeft dissipatieve sokken met overslag, waardoor de drager volgens DuPont via dissipatief schoeisel geaard kan worden zonder aparte aardingskabel. Bij pakken met aangehechte sokken is dat normaal juist niet mogelijk.