Kennisbank
Levensduur en hergebruik
Een wegwerpoverall is voor eenmalig gebruik. Dat is geen verkooptruc: wassen haalt de eigenschap weg waarvoor je hem kocht, en de wet zet er bij besmet werk een keten omheen.
"Kan ik hem niet gewoon wassen en morgen weer aan?" is de meest gestelde vraag over wegwerpkleding, en het antwoord is drie keer nee: technisch niet, juridisch meestal niet, en praktisch niet.
Technisch: wassen haalt de bescherming eruit
De twee eigenschappen die een wegwerpoverall zijn certificering geven, zitten aan de buitenkant van de stof en niet erin.
- De vloeistofafstoting die Type 6 oplevert is een fluorchemische behandeling op het oppervlak. Die spoelt eraf.
- De antistatische werking van EN 1149-5 is bij wegwerpkleding eveneens een oppervlaktebehandeling. DuPont schrijft het er letterlijk bij: "Do not wash. Laundering impacts upon protective performance (e.g. antistat will be washed off)." Bij herbruikbare werkkleding zitten daar geleidende vezels in het weefsel en overleeft de werking het wassen wel. Zie antistatisch.
Op het etiket staat daarom een verbodspictogram voor wassen, en in de gebruiksaanwijzing "for single use only". Het pak ziet er na een wasbeurt nog prima uit. Dat is precies het probleem.
Juridisch: wat de wet aan het alternatief oplegt
Herbruikbare kleding is niet verboden. Ze brengt alleen een keten mee die de meeste bedrijven niet hebben. Drie plekken waar dat zwart op wit staat.
- Artikel 4.51 Arbobesluit, bij asbest. Werkkleding "mag uitsluitend buiten het bedrijf of de inrichting worden gebracht indien dit geschiedt met het doel deze te laten reinigen in daartoe adequaat uitgeruste wasserijen", en dat vervoer gebeurt in een daartoe geschikte en gesloten verpakking. De SCi-decontaminatieprocedure kiest de andere route en schrijft voor dat de vuile kleding in een asbest-afvalzak gaat.
- Artikel 4.89 lid 6 Arbobesluit, bij biologische agentia. Kleding waarop zich biologische agentia kunnen bevinden wordt "ontsmet, gereinigd of zo nodig vernietigd". De wet noemt vernietigen hier dus expliciet als toegestane route. Lid 7 voegt toe dat naar buiten brengen alleen mag in gesloten verpakking en uitsluitend om te reinigen, ontsmetten of vernietigen.
- GMP Annex 1 punt 7.17, in de farmacie. Herbruikbare cleanroomkleding moet worden gewassen in een van de productie gescheiden wasserij, met een gekwalificeerd proces, en er moet een maximaal aantal was- en sterilisatiecycli zijn vastgelegd. Dat is geen aanbeveling maar een eis aan wie het herbruikbare alternatief kiest.
Waar de afweging tussen beide routes in de kosten uitkomt, staat bij wegwerp of herbruikbaar.
Houdbaarheid: hoe lang mag een ongebruikt pak op de plank liggen
Een wegwerpoverall heeft geen wasbeurten maar wel een houdbaarheidstermijn, en die verschilt per model veel meer dan mensen verwachten.
| Model | Houdbaarheid | Opmerking |
|---|---|---|
| DuPont Tyvek, de meeste modellen | 10 jaar | Donker bewaren, 15 tot 25 graden C |
| DuPont Tychem 6000 F en varianten | 10 jaar | Productiedatum staat op de doos |
| DuPont Tyvek 500 HV model 125 | 5 jaar | Korter dan de rest van de Tyvek-reeks |
| DuPont ProShield 20 | 3 jaar | Lichter materiaal, kortere houdbaarheid |
| DuPont ProShield 20 SFR | 18 maanden | Niet het pak verloopt maar de antistatische eigenschap |
| Ansell AlphaTec, de gemeten modellen | 5 jaar | Staat als houdbaarheidstermijn op de fiche |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Bron: gebruiksaanwijzingen en productpagina's van DuPont en technische fiches van Ansell, geraadpleegd 16 september 2026.
De ProShield 20 SFR is het leerzaamste geval. DuPont beperkt de houdbaarheid daar tot 18 maanden en legt uit waarom: "Test conducted on certain FR fabrics and FR garments have demonstrated that antistatic properties reduce overtime. In the interests of safety, that's why we initially limit the shelf-life for the antistatic property of ProShield FR to 18 months." Niet het pak verloopt, maar een van zijn eigenschappen.
Een oude doos kan zijn antistatiek kwijt zijn
Het etiket blijft EN 1149-5 vermelden, ook als de behandeling in de loop van de jaren is verzwakt. DuPont schrijft in de opslaginstructie: "The antistatic properties may reduce over time." Wie pakken in voorraad houdt voor een explosiegevaarlijke zone, moet dus op de productiedatum letten en niet alleen op het etiket.
Wanneer een pak tijdens de dienst weg moet
Ook binnen een dienst is het pak niet altijd tot het eind bruikbaar.
- Zodra er een scheur, gat of losgelaten naad in zit. Tape is geen reparatie: zie afdichten met tape.
- Zodra een Type 5-pak nat is geworden. De deeltjestest geldt voor droge deeltjes. Een nat Type 5-pak is niet meer het pak dat getest is.
- Na het uittrekken. De binnenkant is dan besmet met wat er op de buitenkant zat. Zie aan- en uittrekken.
- Als de draagduur de hittebelasting te hoog maakt. Artikel 4.4 lid 6 Arbobesluit zegt dat de draagtijd beperkt moet blijven tot het strikt noodzakelijke, en DuPont legt de beoordeling daarvan uitdrukkelijk bij de gebruiker neer.
Vragen
Mag ik een wegwerpoverall wassen?
Nee. De fabrikant verbiedt het, en de reden is inhoudelijk: de afstotende en de antistatische laag zitten op het oppervlak en spoelen eraf. Het pak ziet er daarna nog goed uit, maar de eigenschappen waar de certificering op rust zijn weg.
En als het pak schoon is gebleven, mag hij dan een tweede keer?
De fabrikant zegt van niet: single use is single use. Bij werk met asbest of biologische agentia is het bovendien geregeld, want de kleding hoort bij het verlaten van de arbeidsplaats uit te gaan en in de afvalzak of in gesloten verpakking.
Hoe lang blijft een ongeopende doos goed?
Dat loopt van 18 maanden tot 10 jaar, afhankelijk van het model. Bewaar de dozen donker en op kamertemperatuur; DuPont noemt 15 tot 25 graden. Let vooral op de vlamvertragende en antistatische modellen, die hebben de kortste termijn.
Wat doe ik met het pak als het uit is?
Dat hangt af van waar je in hebt gewerkt. Bij asbest gaat hij in de asbest-afvalzak binnen het werkgebied, bij biologische agentia geldt artikel 4.89 Arbobesluit. Het staat op een rij bij afvoeren na gebruik.
Bronnen
- DuPont, gebruiksaanwijzing Tyvek 500 Xpert: Niet wassen, antistat spoelt eraf, antistatiek verzwakt in de tijd
- DuPont, ProShield 20 SFR: Houdbaarheid 18 maanden voor de antistatische eigenschap
- Arbeidsomstandighedenbesluit: Artikel 4.51 (werkkleding en wasserij) en artikel 4.89 (biologische agentia)
- EudraLex Volume 4, GMP Annex 1, 25 augustus 2022: Punt 7.17, gescheiden gekwalificeerde wasserij met cyclustelling
- Ascert, SCi-Directe decontaminatieprocedure: Vuile kleding in de asbest-afvalzak
Wat we niet konden bevestigen
- Een houdbaarheidstermijn voor de OXXA-, PSP- en CMT-modellen. Die staat niet in de documentatie die wij van die artikelen hebben.
- Of er wegwerpoveralls bestaan die de fabrikant wel als beperkt herbruikbaar aanmerkt. Wij hebben er in dit assortiment geen gevonden.