Naar de inhoud
Afvalsorteerterrein met containers en big bags. Twee werkers in witte wegwerpoveralls met handschoenen en halfgelaatsmasker tillen een dichtgeknoopte zak.

Toepassingen

Wegwerpoverall voor afval en sanering

Deze toepassingen delen één kenmerk: je weet vooraf meestal niet wat erin zit. Bij asbest weet je het wel, in een sorteerlijn of een riool niet.

Per situatie: de dreiging en de richting

SituatieDreigingWaar je moet zoeken
Recycling, sorteren, inzamelenStof, schimmelsporen, bacteriën, endotoxinen, scherpe voorwerpenType 5 en 6, met EN 14126 waar biologische agentia een rol spelen. Snijbestendige handschoenen erbij.
RioolwerkBacteriën in water en slib, aerosolen. Daarnaast zuurstofgebrek en gassen, een dreiging waar kleding niets tegen doetType 4-B of hoger zodra er spat en aerosol is
SchimmelsaneringSporen die massaal vrijkomen zodra je de aangetaste plek verstoortType 5 met capuchon, gecombineerd met een P3-filter
DuivenoverlastStof uit opgedroogde mest, met ziekteverwekkers erinType 5 met capuchon, en de mest bevochtigen voor je begint
Bloed en lichaamsvloeistoffenBesmettelijke agentia via vloeistofType 4-B of 3-B, dus met EN 14126
Chemisch incidentOnbekende stof, mogelijk gas of dampGasdicht type 1 met onafhankelijke ademlucht. Dit is brandweerwerk
Radioactieve besmettingLosse radioactieve deeltjes, geen stralingEN 1073-2 bovenop een deeltjesdicht type

Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.

Wat de B achter het type doet

Type 4vernevelde vloeistofType 4-Bplus besmettelijke agentia

Bij bloed, lichaamsvloeistoffen, rioolwater en mest is de vraag niet alleen of het pak vloeistof tegenhoudt, maar of het virussen en bacteriën tegenhoudt. EN 14126 test op penetratie door kunstbloed, virussen, bacteriën, bio-aerosolen en besmet stof, en is herkenbaar aan een B achter het typenummer.

Type 4 houdt vernevelde vloeistof tegen maar zegt niets over ziekteverwekkers. Type 4-B doet allebei. Die fout wordt in deze branches echt gemaakt. Zie EN 14126.

De wettelijke basis bij biologische agentia

Werken met biologische agentia, hoofdstuk 4 afdeling 9 Arbobesluit
Wat er geldtWaar het staatSoort
Werkkleding wordt ter beschikking gesteld en bij de arbeid gedragenArtikel 4.89, tweede lidWet
Kleding waarop biologische agentia kunnen zitten, gaat bij vertrek uit en wordt apart opgeborgenArtikel 4.89, vijfde lidWet
Die kleding wordt ontsmet, gereinigd of zo nodig vernietigdArtikel 4.89, zesde lidWet
Doelmatige sanitaire voorzieningen, waar nodig inclusief douches, oogdouches en huidantisepticaArtikel 4.89, derde lid, in aanvulling op artikel 3.23Wet
Vanaf categorie 2 biologische agentia beschermende kledingVuistregel uit meerdere arbocatalogi. Geen wettelijke drempel: de wet gaat uit van de RI&EBranche
Maatregelen uit de Arbocatalogus AfvalbrancheNiet ingezien; de catalogus weigerde tijdens ons onderzoek toegang. Wat er over werkkleding in staat, weten wij dus nietNiet bevestigd

Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.

Wet:
staat in een besluit, regeling of verordening
Branche:
arbocatalogus of private standaard, vastgesteld door de sector zelf
Niet bevestigd:
wordt breed beweerd, maar wij vonden er geen bron voor

Het zesde lid is ook hier het argument voor wegwerp: vernietigen staat er als toegestane route in, en daarmee vervalt de keten van gesloten verpakking, transport en gecertificeerde reiniging.

Drie situaties waar het misverstand zit

Duivenmest. Opgedroogde mest wordt bij het verwijderen stof, en dat stof kan ziekteverwekkers bevatten. Psittacose (papegaaienziekte) is de bekendste; het RIVM heeft er een LCI-richtlijn voor. Het praktische punt is dat droog wegvegen het probleem is. Bevochtig voor je begint, en werk met capuchon, want dit gebeurt vrijwel altijd onder een dakrand of in een goot, waarbij alles op je neerkomt.

Riool. Een pagina die riool noemt zonder dit erbij te zeggen is onvolledig op een gevaarlijke manier: de grootste dodelijke risico's in een besloten ruimte zijn zuurstofgebrek, giftige gassen en explosiegevaar. Daar helpt geen enkel pak tegen. Dat vraagt gasmeting, ventilatie en een mangatwacht. De overall lost het spat- en aerosolrisico op, meer niet.

Schimmelsanering. Tegen sporen in de lucht is een deeltjesdicht type 5 met capuchon de logische keuze, gecombineerd met een P3-filter. Wij hebben geen Nederlandse richtlijn of protocol gevonden dat bij schimmelsanering in woningen een kledingtype voorschrijft. Wat er wel is, zijn leveranciersadviezen. Dat is iets anders dan een voorschrift, en zo presenteren wij het.

Radioactieve besmetting: EN 1073-2 gaat over deeltjes, niet over straling

EN 1073-2 stelt eisen aan niet-geventileerde beschermende kleding tegen besmetting door radioactieve deeltjes. De norm is uitdrukkelijk niet van toepassing op bescherming tegen ioniserende straling. Een pak houdt losse deeltjes van je huid en je kleding, zodat je ze niet meeneemt en niet inademt. Tegen gamma- of röntgenstraling doet het niets.

Let ook op het verschil met EN 1073-1: dat gaat over kleding met een eigen luchttoevoer, die ook de ademhalingswegen beschermt. Een wegwerpoverall met EN 1073-2 op het etiket vervangt dus nooit je adembescherming.

Modellen voor sanerings- en afvalwerk

Vragen

Welke overall heb ik nodig bij het opruimen van duivenpoep?
Een deeltjesdicht pak (type 5) met capuchon, omdat je vrijwel altijd onder een dakrand of goot werkt en alles naar beneden komt. Bevochtig de mest voor je begint, want droog wegvegen maakt er stof van. Combineer met een P3-filter.
Wat betekent de B achter een typenummer?
Dat het pak ook is getest volgens EN 14126, tegen besmettelijke agentia. Type 4 houdt vernevelde vloeistof tegen, type 4-B houdt daarbij ook ziekteverwekkers tegen.
Beschermt een wegwerpoverall tegen radioactiviteit?
Tegen losse radioactieve deeltjes wel, als het pak aan EN 1073-2 voldoet. Tegen ioniserende straling niet; de norm sluit dat uitdrukkelijk uit.
Is een overall genoeg voor werken in een riool?
Nee, en dat is het belangrijkste punt van deze pagina. De grootste risico's in besloten ruimten zijn zuurstofgebrek, giftige gassen en explosiegevaar. Daar helpt geen enkel pak tegen. Dat vraagt gasmeting, ventilatie en een mangatwacht.
Waarom wegwerp bij biologisch besmet werk?
Omdat artikel 4.89 van het Arbobesluit vernietigen expliciet als route noemt. Daarmee vervalt de hele keten van gesloten verpakking, transport en gecertificeerde reiniging.
Vanaf welke categorie biologische agentia heb ik beschermende kleding nodig?
Meerdere arbocatalogi hanteren categorie 2 als vuistregel. Dat is een brancheafspraak en geen wettelijke drempel; de wet gaat uit van de RI&E.

Bronnen