
Kennisbank
Afvoeren na gebruik
Op het moment dat de overall uit gaat, draagt hij precies datgene waar hij je tegen beschermde. Dat bepaalt waar hij heen moet, en dat verschilt per soort werk.
Een wegwerpoverall is na gebruik geen kledingstuk meer maar een verpakking van een risico. Dat klinkt zwaar voor een pak van een paar honderd gram, maar het is precies waarom de regels hier per toepassing verschillen: de overall zelf is niet gevaarlijk, wat erop zit wel.
De regel die overal geldt
Het pak gaat in de zone uit en in de zone de zak in, niet erbuiten. Elke stap die je met een besmet pak buiten de afgebakende ruimte zet, verplaatst het probleem. Leg hem ook niet eerst neer om iets anders te doen.
Per toepassing
| Situatie | Route | Waar dat vandaan komt |
|---|---|---|
| Asbest | Asbest-afvalzak, binnen het werkgebied | De SCi-decontaminatieprocedure schrijft voor dat de vuile kleding in een daarvoor bestemde asbest-afvalzak gaat, voordat je de decontaminatie-unit in gaat. Het pak verlaat het werkgebied als asbesthoudend afval. |
| Biologische agentia | Uittrekken, apart opbergen, ontsmetten of vernietigen | Artikel 4.89 Arbobesluit: uittrekken bij het verlaten van de arbeidsplaats (lid 5), ontsmetten, reinigen of zo nodig vernietigen (lid 6), en naar buiten brengen alleen in gesloten verpakking (lid 7). |
| Radioactieve deeltjes | Als besmet afval | EN 1073-2 is in de praktijk een wegwerpnorm: dragen, uittrekken, afvoeren. De norm gaat over losse deeltjes, niet over straling. |
| Chemisch | Volgt uit de stof, niet uit de overall | De classificatie van het afval hangt af van wat er op het pak zit. Kijk in het veiligheidsinformatieblad van die stof en bij de afvalverwerker. |
| Stof en vuil zonder gevaar | Bedrijfsafval | De enige situatie waarin het regime van de overall zelf niets voorschrijft. |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Asbest is het strengste regime
Bij gecertificeerd asbestwerk is de route helemaal dichtgetimmerd. De SCi-decontaminatieprocedure schrijft voor: schoeisel uit en achterlaten in het werkgebied, volledig uitkleden met het masker op, en "deponeer de vuile kleding in een daarvoor bestemde asbest-afvalzak". Pas daarna ga je de vuile ruimte van de decontaminatie-unit in.
Wat opvalt is dat de wet de andere route, hergebruik, niet verbiedt maar wel zwaar maakt. Artikel 4.51 Arbobesluit staat toe dat werkkleding het bedrijf verlaat, maar alleen om te worden gereinigd in een daartoe adequaat uitgeruste wasserij en alleen in een geschikte en gesloten verpakking. De branche kiest daarom wegwerp: het enige moment waarop de overall besmet raakt, is ook het laatste moment waarop iemand hem aanraakt. De hele asbestcontext staat bij asbestverwijdering.
Biologische agentia: de wet noemt vernietigen met zoveel woorden
Artikel 4.89 van het Arbobesluit regelt de hygienische maatregelen bij werk met biologische agentia. Drie leden die er hier toe doen:
- Lid 5. Werkkleding en beschermingsmiddelen waarop zich biologische agentia kunnen bevinden, worden bij het verlaten van de arbeidsplaats uitgetrokken en op een andere plaats opgeborgen dan de overige kleding.
- Lid 6. Die kleding wordt ontsmet, gereinigd of zo nodig vernietigd.
- Lid 7. Naar buiten brengen mag alleen in een daartoe geschikte en gesloten verpakking, en uitsluitend om te reinigen, ontsmetten of vernietigen.
Dat lid 6 vernietigen expliciet noemt, is het juridische argument voor wegwerp in dit domein. Zie ook levensduur en hergebruik en afval en sanering.
Wij noemen geen afvalcode die wij niet kunnen onderbouwen
Bij chemisch werk wordt vaak gevraagd onder welke afvalcode een gebruikte overall valt. Dat hangt af van de stof die erop zit en niet van het pak, en wij hebben geen bron waarmee wij per situatie een code kunnen noemen. Kijk in het veiligheidsinformatieblad van de stof en leg het voor aan je afvalverwerker. Een plausibel klinkende code opschrijven is hier erger dan hem weglaten.
Radioactieve besmetting: het misverstand rechtzetten
EN 1073-2 gaat over niet-geventileerde kleding tegen besmetting door radioactieve deeltjes. De norm is uitdrukkelijk niet van toepassing op bescherming tegen ioniserende straling. Het pak houdt losse deeltjes van je huid en je kleding, zodat je ze niet meeneemt en niet inademt. Tegen gamma- of rontgenstraling doet het niets.
Voor het afvoeren betekent dat: het pak is besmet met de deeltjes die het tegenhield, en dat is precies de reden dat dit bij uitstek een wegwerpnorm is.
Vragen
Mag een gebruikte wegwerpoverall in de gewone afvalbak?
Alleen als er niets gevaarlijks op zit. Bij asbest, biologische agentia of radioactieve deeltjes geldt een eigen regime, en bij chemisch werk volgt de route uit de stof waarmee gewerkt is.
Kan de overall bij de textielinzameling?
Nee. Het is geen textiel in de zin van kleding die hergebruikt of gerecycled wordt, en hij mag ook niet gewassen worden. Bij niet-besmet gebruik is het bedrijfsafval, bij besmet gebruik gaat hij de route van de besmetting.
Waar trek ik hem uit?
In de zone waar je gewerkt hebt, of in de daarvoor ingerichte ruimte. Niet bij de bus, niet in de kantine. De volgorde staat bij aan- en uittrekken.
Moet de zak dicht voordat hij de zone uit gaat?
Bij biologische agentia is dat geregeld: naar buiten brengen mag uitsluitend in een daartoe geschikte en gesloten verpakking. Bij asbest gaat de kleding in een asbest-afvalzak binnen het werkgebied. In andere situaties is een gesloten zak de logische toepassing van dezelfde regel, maar niet als voorschrift teruggevonden.
Bronnen
- Ascert, SCi-Directe decontaminatieprocedure: Vuile kleding in een asbest-afvalzak, binnen het werkgebied
- Arbeidsomstandighedenbesluit: Artikel 4.51 (wasserij en gesloten verpakking) en artikel 4.89 lid 5 tot en met 7
- NEN, NEN-EN 1073-2: EN 1073-2 gaat over besmetting door radioactieve deeltjes, niet over straling
- Staatscourant 2026, nr. 29952: Certificatieschema asbestinventarisatie en asbestverwijdering
Wat we niet konden bevestigen
- Een afvalcode per soort besmetting. Wij hebben daar geen bron voor en noemen er daarom geen.
- Of een gesloten zak buiten het asbest- en het biologische domein ergens als voorschrift staat.