Wegwerp of herbruikbaar

Bij asbest: wassen mag, maar alleen zo

Artikel 4.51, eerste lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit, in de afdeling over asbest: “De werkkleding mag uitsluitend buiten het bedrijf of de inrichting worden gebracht indien dit geschiedt met het doel deze te laten reinigen in daartoe adequaat uitgeruste wasserijen.” Het tweede lid eist dat dat vervoer gebeurt in een daartoe geschikte en gesloten verpakking.

Herbruikbaar is dus niet verboden, maar het brengt een complete logistieke keten mee: gesloten verpakking, gecertificeerde wasserij, transport en controle. De decontaminatieprocedure in het certificatieschema kiest de andere route en schrijft voor dat de vuile kleding in een asbest-afvalzak gaat. Het moment waarop de overall besmet raakt is dan ook het laatste moment waarop iemand hem aanraakt.

Bij biologische agentia: vernietigen staat er als toegestane route in

Artikel 4.89 van hetzelfde besluit regelt de hygienische beschermingsmaatregelen bij biologische agentia. Lid 5 zegt dat kleding waarop zich biologische agentia kunnen bevinden bij het verlaten van de arbeidsplaats wordt uitgetrokken en apart van de overige kleding wordt opgeborgen. Lid 6 zegt dat die kleding wordt “ontsmet, gereinigd of zo nodig vernietigd”. Lid 7 laat naar buiten brengen alleen toe in een gesloten verpakking en uitsluitend om te laten reinigen, ontsmetten of vernietigen.

Dat lid 6 is het argument voor wegwerp in dit domein, en het is een wettelijk argument en geen verkoopargument: vernietigen staat er expliciet als toegestane route in, en bij wegwerp valt de hele reinigings- en transportketen weg.

In de cleanroom: een gescheiden gekwalificeerde wasserij en een cyclustelling

EudraLex deel 4, Annex 1, punt 7.17 eist dat herbruikbare cleanroomkleding wordt gewassen in een van de productie gescheiden wasserij, met een gekwalificeerd proces, en dat er een maximaal aantal was- en sterilisatiecycli is vastgelegd. Dat is geen advies maar een eis aan het alternatief. Punt 7.15 eist bovendien dat iedere operator bij elke keer betreden van grade A of B schone, gesteriliseerde kleding van de juiste maat aantrekt, en dat de maximale draagtijd binnen een dienst is vastgelegd.

Drie dingen, en ze zijn alle drie echt.

Afval. Elk pak is na een dienst afval, en bij besmet werk is het gevaarlijk afval met een eigen afvoerroute en eigen kosten. Dat is het spiegelbeeld van het voordeel: je koopt het wegvallen van de wasserijketen door er een afvalstroom voor terug te nemen.

Kosten per beurt. Bij werk waarbij het pak schoon blijft en niemand besmet raakt, verliest wegwerp die rekensom vrijwel altijd. Kijk daarbij ook naar het verbruik: bij werk waar meerdere keren per dienst in en uit wordt gegaan, gaat het om meerdere pakken per persoon per dag.

Draagcomfort en hittebelasting. Een wegwerpoverall ademt slechter dan werkkleding, en dat is een arbeidsrisico en geen comfortkwestie. DuPont noemt de draagduur uitdrukkelijk de verantwoordelijkheid van de gebruiker: hij is “the sole judge (...) for how long this coverall can be worn on a specific job with respect to its protective performance, wear comfort or heat stress”. En artikel 4.4 lid 6 van het Arbobesluit zegt dat de draagtijd beperkt moet blijven tot het strikt noodzakelijke.

Daar komt de mechanische kant bij. Een wegwerpoverall scoort op de EN 14325-klassen laag: Tyvek 500, een van de sterkere wegwerpstoffen, haalt op schuurweerstand klasse 2 van 6 en op trapeziumscheur klasse 1 van 6. Voor werk met veel kruipen, klimmen en langs scherpe randen schuiven is dat een reden om of een zwaarder pak te nemen of het verbruik hoger in te schatten.