Typen
Wegwerpoverall type 3 en 4
Type 3 en type 4 vallen onder dezelfde norm en verschillen in een ding: of er druk op de vloeistof staat. Dat verschil bepaalt de test, de naadconstructie en de prijs, en het is de reden dat verreweg de meeste wegwerpoveralls dit niveau niet halen.
Het verschil in een zin
Type 3 gaat over een straal onder druk, type 4 over een regen van vloeistof zonder die druk. De maatstaf bij het kiezen is dus niet hoe gevaarlijk de stof is, maar of er ergens druk op staat.
In de praktijk gaat dat regelmatig mis in de comfortabele richting: type 4 wordt ingezet waar eigenlijk type 3 nodig is, omdat een type 4-pak prettiger zit. Een lekkende koppeling onder druk maakt geen nevel maar een straal, en dan is type 4 niet het pak dat daarvoor getest is.
Type 3: vloeistofdicht tegen een straal
| Norm | EN 14605 |
|---|---|
| Test op het hele pak | EN ISO 17491-3, de jet test |
| Waartegen | Een krachtige, gerichte vloeistofstraal: een hogedrukreiniger, een lekkende koppeling onder druk, een gesprongen leiding. |
| Eis aan de naden | Afgedicht, dus overtapet of gelast. Daarnaast minimaal een permeatietest op zowel de stof als op een naad, met minstens klasse 1: een doorbraaktijd langer dan tien minuten. |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Type 4: spraydicht tegen een verzadigende nevel
| Norm | EN 14605 |
|---|---|
| Test op het hele pak | EN ISO 17491-4 methode B, de high level spray test |
| Waartegen | Een verzadigende nevel die zich over het hele pak verspreidt en waarbij vloeistof zich op het pak kan verzamelen: spuiten, sproeien, ontsmetten van een ruimte. |
| Eis aan de naden | Spraydichte verbindingen tussen de delen van het pak, en waar van toepassing tussen het pak en de andere beschermingsmiddelen. |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Bij wegwerpkleding komt type 4 bijna altijd voor als combinatiepak, bijvoorbeeld type 4-B/5-B/6-B, met getapete naden. Dat is geen toeval: de sprong van type 5/6 naar type 4 zit vrijwel altijd in de naad, niet in de stof. De AlphaTec 2000 laat dat binnen een reeks zien. De Standard en de Ts Plus zijn van hetzelfde materiaal, maar de Ts Plus heeft gestikte en getapete naden en haalt daarmee type 4-B, terwijl de Standard op type 5-B en 6-B blijft. Ts staat in die naam letterlijk voor taped seams.
Op dit niveau kom je de B net zo goed tegen: de Tychem 6000 F draagt type 3-B, de AlphaTec 2000 Ts Plus type 4-B. Die letter komt uit EN 14126 en betekent dat de stof ook op besmettelijke agentia is getest, niet het complete pak. Wat de B precies dekt en waar hij ophoudt staat bij de B-uitvoering op de type 5/6-pagina.
Waarom het typenummer alleen niets zegt over jouw stof
Type 3 gecertificeerd is geen chemische geschiktheid
EN 14605 schrijft niet voor met welke chemische stof de permeatietest wordt gedaan. De norm eist een permeatietest op de stof en op de naad met minimaal klasse 1, en laat de keuze van de testvloeistof aan de fabrikant. In theorie kan een kledingstuk dus voor type 3 of type 4 gecertificeerd zijn op een test tegen een vloeistof die niets met jouw werk te maken heeft.
Een pak kiezen op het typenummer alleen is dus niet genoeg. Je moet de doorbraaktabel van de fabrikant erbij pakken en daarin de stof opzoeken waar jij mee werkt.
Permeatie is trouwens iets anders dan lekken door een gaatje. Bij permeatie trekken de moleculen door het materiaal heen, op moleculair niveau, zonder dat je er iets van ziet. Dat is precies waarom er een test voor nodig is en waarom je het aan een pak niet kunt aflezen. De Europese meetmethode is EN ISO 6529.
Die tabel geeft per stof een doorbraaktijd, en die tijd wordt omgezet in een klasse. De klassen komen uit EN 14325 en worden gemeten bij een doorlaatsnelheid van 1,0 microgram per vierkante centimeter per minuut.
| Klasse | Doorbraaktijd |
|---|---|
| 1 van 6 | langer dan 10 minuten |
| 2 van 6 | langer dan 30 minuten |
| 3 van 6 | langer dan 60 minuten |
| 4 van 6 | langer dan 120 minuten |
| 5 van 6 | langer dan 240 minuten |
| 6 van 6 | langer dan 480 minuten |
- Klasse 6 betekent niet dat er niets doorheen komt. Het betekent dat de gemeten doorlaatsnelheid binnen acht uur de drempelwaarde niet heeft gehaald. Dat is iets anders dan geen permeatie.
- Een doorbraaktijd is geen veilige draagtijd. De hoeveelheid stof die op het moment van doorbraak al door het materiaal is gegaan, kan afhankelijk van de giftigheid al schadelijk zijn. Permeatiesnelheden lopen bovendien op met de temperatuur.
- De Europese en de Amerikaanse tabel zijn niet uitwisselbaar. De Europese drempel ligt op 1,0 microgram per cm2 per minuut, de Amerikaanse (ASTM F739) op 0,1. Dezelfde stof en hetzelfde materiaal geven in de Amerikaanse tabel dus een kortere tijd. Zonder die drempelwaarde is een tabel met minuten niet te interpreteren.
- De laagste waarde telt. Zijn er drie proefstukken getest, dan bepaalt de kortste doorbraaktijd de klasse.
Wat hier anders is bij wegwerpkleding
Bij herbruikbare chemiepakken is type 3 of 4 een kwestie van een zware, gelaste of gelamineerde constructie die jaren meegaat. Bij wegwerpkleding is de naad het hele verschil. Dezelfde stof met gestikte naden is type 5/6, dezelfde stof met overtapete naden kan type 4 of type 3 halen.
Daarom is dit ook het kleinste deel van het wegwerpaanbod: overtapete of gelaste naden plus een permeatietest op de naad zijn fundamenteel duurder dan een gestikte constructie. Het betekent ook dat je bij een wegwerppak naar de naadconstructie moet kijken en niet naar de zwaarte van de stof.
Wanneer is type 5/6 genoeg
In verreweg de meeste gevallen, en dat is geen verkooppraatje maar de reden dat het aanbod eruitziet zoals het eruitziet. Droog stof plus een incidenteel spatje is het profiel van sloop, isolatie, schuren, veegwerk, reiniging en onderhoud. Daar is type 5/6 het pak dat getest is voor wat er gebeurt.
Je gaat naar type 4 zodra de vloeistof verneveld wordt, en naar type 3 zodra er druk op staat. Twee praktijkvragen helpen bij het onderscheid: kan de vloeistof zich op mijn pak verzamelen in plaats van eraf te druppelen, en kan er een straal op mij gericht raken.
Type 5/6 naast type 4 gelegd of wat type 5 en 6 precies meten.
En type 1 en 2 dan
Type 1 is het gasdichte pak volgens EN 943-1, waarin de drager compleet is ingesloten, inclusief ademlucht. Dat bestaat niet als wegwerpartikel. Type 1-pakken worden individueel gekeurd, hebben een onderhoudsregime en gaan voor elk gebruik door een lekdichtheidstest. Wij voeren ze niet. Zoek je een gasdichte overall, dan is dit niet de productgroep waar je moet zijn.
Type 2 is uit EN 943-1 gehaald bij de herziening van 2015. Het bestaat nog in de internationale norm ISO 16602, maar "type 2 volgens EN 943-1" kan niet meer, hoe vaak het op Nederlandse pagina's ook nog zo staat.
De type 3/4-modellen met een eigen pagina
Dit is een klein deel van het aanbod, en dat klopt met wat de norm eist: afgedichte naden plus een permeatietest op de naad is een fundamenteel duurdere constructie dan een gestikte naad.
Gesorteerd op Type, oplopend. 2 modellen.
| Foto | Normen | Maten | Naar de winkel | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | Tychem 6000 F | DuPont | Type 3-BType 4-BType 5-BType 6-B | EN 14605EN ISO 13982-1EN 13034EN 14126EN 1073-2EN 1149-5 | S, M, L, XL, 2XL, 3XL, 4XL, 5XL | vanaf € 42,72 excl. btw | Naar de winkel |
 | MicroChem 3000 | Ansell | Type 3-BType 4-BType 5-B | EN 14605EN ISO 13982-1EN 14126EN 1073-2 | S, M, L, XL, 2XL, 3XL, 4XL, 5XL | vanaf € 21,64 excl. btw | Naar de winkel |
Prijzen zijn per stuk en exclusief btw, bij afname van één stuk. Thaly levert zakelijk; bij grotere aantallen geldt in de winkel een staffelprijs die lager ligt. Koop je voor een ploeg, dan kun je een model in de winkel in het offertemandje leggen in plaats van in de winkelwagen.
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
- Tychem 6000 F bundelt meerdere uitvoeringen:
- De FaceSeal sluit met een gezichtsmanchet aan op een volgelaatsmasker en gaat tot maat 5XL.
- MicroChem 3000 bundelt meerdere uitvoeringen:
- Alleen de AlphaTec 3000 model 111 is antistatisch volgens EN 1149-5. De PAPR model 701 is een volledig ingekapseld pak met vizier en werkt alleen met de bijbehorende aanblaasunit (EN 12941, klasse TH3).
En een model dat wel type 4 haalt en geen type 3
Dat onderscheid is precies waar deze pagina over gaat. Type 4 wordt getest met een verzadigende nevel, type 3 met een gerichte straal onder druk. Een pak kan het eerste ruim halen en op het tweede niet gekeurd zijn, en dan is "type 3" op zo'n pak plakken geen afronding maar een fout.
Gesorteerd op Type, oplopend. 1 modellen.
| Foto | Normen | Maten | Naar de winkel | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | Tyvek 600 Plus | DuPont | Type 4-BType 5-BType 6-B | EN 14605EN ISO 13982-1EN 13034EN 14126EN 1149-5 | S, M, L, XL, 2XL, 3XL | vanaf € 9,00 excl. btw | Naar de winkel |
Prijzen zijn per stuk en exclusief btw, bij afname van één stuk. Thaly levert zakelijk; bij grotere aantallen geldt in de winkel een staffelprijs die lager ligt. Koop je voor een ploeg, dan kun je een model in de winkel in het offertemandje leggen in plaats van in de winkelwagen.
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
En alles wat type 3 of type 4 haalt, 23 artikelen
De twee tabellen hierboven tonen de modellen met een eigen pagina op deze site, want daar staat de uitleg. Dat is niet het hele aanbod. Hieronder staat elk artikel dat volgens de fabrikant type 3 of type 4 haalt, met een link naar de winkel. Maten en prijzen per maat staan bij alle wegwerpoveralls.
Gesorteerd op Type, oplopend. 23 modellen.
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Twee modellen waar de bronnen niet overeenstemmen
Bij de AlphaTec 2500 zegt de kop van de Ansell-fiche "type 4/5/6", terwijl de normrij op diezelfde fiche type 5-B en type 6-B noemt. Wij houden de normrij aan, dus zonder type 4, tot de fabrikant het bevestigt. Bij beschermkleding is de veilige lezing de juiste lezing.
De MicroChem 3000 en de AlphaTec 3000 dragen type 3-B, 4-B en 5-B, maar geen type 6. Dat lijkt vreemd bij een zwaarder pak en het klopt toch: EN 13034 staat niet in hun certificeringsregel, dus zetten wij hem er ook niet bij.
Daarnaast voert de winkel de zwaardere ChemDefend-series, waarvan de 310 en de 410 in hun conformiteitsverklaring EN 14605 voor type 3 en type 4 hebben staan. Die hebben op deze site geen eigen pagina. Het ChemDefend-overzicht zet de series naast elkaar.
Vragen bij type 3 en 4
Bestaat er een vloeistofdichte wegwerpoverall?
Ja, maar het is een klein deel van de markt. Een wegwerp type 3-pak bestaat: volledig overtapete naden, een dubbele ritsflap, en een stof die een permeatietest doorstaat. De meeste wegwerpoveralls halen dat niveau niet, en dat komt niet door de stof maar door de naadconstructie.
Let bij zo'n pak extra op de draagtijd. Hoe dichter de constructie, hoe slechter het pak ademt, en hittebelasting is bij wegwerpkleding een reeel arbeidsrisico. Artikel 4.4 lid 6 van het Arbobesluit zegt bovendien dat de draagtijd beperkt moet blijven tot het strikt noodzakelijke.
Heb ik type 4 nodig als ik met een spuitpistool werk?
Dat is de logische keuze, maar het is geen wettelijk voorschrift. Zodra een product verneveld en onder druk de lucht in gaat, komt het niet als druppel op je kleding maar als aerosol overal tegenaan, ook onder je kraag en in je mouwen. Dat is precies het scenario waarvoor type 4 is ontworpen.
Wat er niet is: een Nederlandse bepaling, arbocatalogus of norm die bij verfspuiten een kledingtype voorschrijft. Het type volgt uit je risico-inventarisatie en uit het veiligheidsinformatieblad van het product.
Wat betekent PB[3] of PB[4] op een etiket?
PB staat voor partial body, deelbescherming. Het gaat om een kledingstuk dat maar een deel van het lichaam bedekt: een schort, een jas, een broek, een mouw of een kap.
Het verschil met een volledig pak is groter dan het lijkt. Bij een volledig pak wordt het hele kledingstuk getest, inclusief de aansluitingen tussen de delen, op een proefpersoon of een mannequin. Bij een PB-artikel vervalt die volledige-pak-test en worden alleen het materiaal en de naden getest. Een PB[3]-schort geeft dus geen type 3-bescherming aan de drager, maar type 3-materiaalprestaties op het stuk lichaam dat het bedekt.
Mijn pak heet type 3-B. Wat voegt die B toe?
Dat de stof ook is getest volgens EN 14126, de norm voor bescherming tegen besmettelijke agentia. Let op: die tests zijn op het stofmateriaal gedaan, niet op het complete pak, en gestikte naden zijn geen barriere tegen besmettelijke agentia.
Verder lezen
- Doorbraaktijden lezenEen tabel met doorbraaktijden zegt alleen iets als je weet bij welke concentratie hij gemeten is.
- Wegwerpoverall type 5 en 6Type 5 tegen droge deeltjes en type 6 tegen lichte nevel: wat de tests betekenen en welke overalls eraan voldoen.
- Chemische wegwerpoverall kiezenEen chemische wegwerpoverall kiezen op stof, type en doorbraaktijd, met de modellen die daarbij horen.
- Naadtypes: gestikt, getapet en overtapetDe naad bepaalt vaak het type van de hele overall. De vijf uitvoeringen op een rij.
Bronnen
- NEN, NEN-EN 14605:2005+A1:2009, titel, scope en status: de norm zelf, met het jaartal en het amendement dat op een etiket hoort te staan
- NEN, NEN-EN 14325:2018, titel en scope: de norm waar de zes permeatieklassen in staan
- NEN, NEN-EN 943-1:2015, titel, scope en status: dat het gasdichte type 1 onder deze norm valt en dat type 2 er bij de herziening van 2015 uit is gehaald, zodat type 2 volgens EN 943-1 niet meer bestaat
- Chemdefend, overzicht van de testmethoden per norm: de koppeling van type 3 aan EN ISO 17491-3 en type 4 aan EN ISO 17491-4 methode B
- Chemdefend, weerstand tegen permeatie volgens EN ISO 6529: wat meer dan 480 minuten wel en niet betekent
- 3M, Protective Apparel Chemical Testing Guide (PDF): de drempelwaarden van EN ISO 6529 en ASTM F739, de waarschuwing dat doorbraaktijden geen veilige draagtijden zijn, en dat permeatiesnelheden oplopen met de temperatuur
- Makinen en Mustonen e.a., Current global standards for chemical protective clothing (PMC5718769): de zes permeatieklassen en het verschil met een veilige draagtijd
De volledige teksten van EN-normen zijn auteursrechtelijk beschermd en alleen tegen betaling bij NEN te koop. Waar een klassentabel niet tegen de normtekst zelf te controleren was, staat dat erbij.