Toepassingen
Wij verkopen wegwerpoveralls. Bij een filovirus is de overall het minst ingewikkelde onderdeel van de uitrusting, en het moment waarop mensen besmet raken is meestal niet tijdens het werk maar bij het uitkleden.
Ebolavirus en marburgvirus staan in bijlage III van richtlijn 2000/54/EG in groep 4, de zwaarste: een agens dat bij de mens een ernstige ziekte veroorzaakt, met een grote kans op verspreiding onder de bevolking, waarvoor gewoonlijk geen effectieve profylaxe of behandeling bestaat. Vogelgriep staat in groep 3, en dat verschil loopt door alles heen. Die indeling staat uitgelegd bij vogelgriep en besmettelijke ziekten.
Deze pagina verkoopt geen zekerheid. Hij zet op een rij wat de WHO en het ECDC in openbare documenten voorschrijven, welke van de vijf EN 14126-tests bij een virus iets zegt, welke pakken uit ons assortiment op die test een klasse halen, en waar het in de praktijk misgaat. De eerlijke conclusie staat onderaan en komt hierop neer: wie met een filovirus werkt, stelt zijn uitrusting niet bij een webshop samen.
Er is geen artikel dat een ebolapak is. Wat er is, is een samenstel, en de WHO heeft dat in 2016 vastgelegd in een rapid advice guideline over persoonlijke beschermingsmiddelen bij een filovirusuitbraak. Twaalf aanbevelingen, elk met een sterkte en met de bewijskracht erbij. Dit is de hele lijst, in onze woorden maar met hun nummers, zodat je hem kunt naleggen.
| Slijmvliezen | Ogen, mond en neus volledig bedekt, met een gelaatsscherm of een ruimzichtbril. Aanbeveling 1 en 2, sterk, en voor de bedekking zelf op hoge bewijskracht. |
|---|---|
| Mond en neus | Een vloeistofafstotend medisch masker met een vormvaste constructie die niet tegen de mond in zakt, bijvoorbeeld eendenbek- of cupmodel. Bij handelingen die aerosolen van lichaamsvocht maken een vloeistofafstotend filtermasker. Aanbeveling 3 en 4, beide sterk. |
| Handen | Twee paar handschoenen, nitril boven latex. Aanbeveling 5 en 6, beide sterk, op middelmatige bewijskracht. |
| Lichaam | Beschermende bovenkleding bovenop de eigen dienstkleding. Aanbeveling 7, sterk, op hoge bewijskracht. |
| Jas of overall, plus schort | Een wegwerpjas met schort, of een wegwerpoverall met schort. De stof moet getest zijn op weerstand tegen doordringing van bloed en lichaamsvocht of van bloedoverdraagbare ziekteverwekkers. Aanbeveling 8, en die is voorwaardelijk, op zeer lage bewijskracht voor het verschil tussen een jas en een overall. |
| Schort | Bij voorkeur een wegwerpschort, waterdicht; anders een zware herbruikbare die tussen patienten wordt gereinigd en gedesinfecteerd. Aanbeveling 9, sterk. De reden: spatten van braaksel, diarree en bloed zijn hier waarschijnlijk, en een schort verschoon je makkelijker dan een heel pak. |
| Voeten | Waterdichte laarzen, rubber. Aanbeveling 10, sterk. De reden staat er onverbloemd bij: bij ebola raken vloeren besmet met faeces, braaksel en bloed. |
| Hoofd en nek | Een hoofdbedekking die hoofd en nek bedekt, bij voorkeur los van het pak zodat hij apart uit kan. Aanbeveling 11 en 12, beide voorwaardelijk. |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Van die acht regels verkopen wij één regel, en die ene regel is nog voorwaardelijk geformuleerd ook. Dat is geen bescheidenheid, dat is wat er in het document staat.
Wat er daarnaast in staat en wat geen product is: verplichte training en begeleiding in het gebruik van de middelen, regelmatig toezicht daarop, en een protocol om te melden dat er iets is misgegaan met een middel of met het gebruik ervan. Plus voldoende water en desinfectiemiddel, en beheer van de gebruikte middelen. Zonder dat is de lijst hierboven een inkooporder en geen bescherming.
Dit hoort op een site over wegwerpoveralls te staan, ook al is het slecht nieuws voor de overall. Aanbeveling 8 laat de keuze tussen een wegwerpjas en een wegwerpoverall uitdrukkelijk open, en noemt de bewijskracht voor het verschil tussen die twee zeer laag. De WHO concludeert dat jassen en overalls even acceptabele vormen van lichaamsbescherming zijn en dat de keuze mag afhangen van beschikbaarheid en voorkeur.
En dan volgt de overweging die alles zegt over waar het risico zit: jassen zijn aanzienlijk makkelijker aan en vooral uit te trekken, wat ze bij het uittrekken veiliger maakt, en zorgverleners kennen jassen beter en zullen ze daardoor eerder correct gebruiken en uittrekken.
Het ECDC komt voor de eerste beoordeling van iemand die van ebola wordt verdacht op hetzelfde uit en noemt de overall daar helemaal niet. De uitrusting die het ECDC voor die situatie opsomt is: twee paar handschoenen, een hoofdbedekking, een ondoordringbare jas, een chirurgisch mondmasker type IIR of een FFP2, en een gelaatsscherm of ruimzichtbril. Geen overall. Het ECDC schrijft ook dat het aantal mensen dat bij de patient in de buurt komt tot het strikt noodzakelijke moet worden beperkt.
Wat dat voor een inkoper betekent
EN 14126 bestaat uit vijf tests op het materiaal. Twee ervan werken met druk, en dat zijn de twee die hier ter zake doen. ISO 16603 zet synthetisch bloed onder oplopende druk tegen de stof en meet of de vloeistof doorkomt. ISO 16604 doet hetzelfde met bacteriofaag Phi-X174, dus met een echt virusdeeltje in de vloeistof. Een stof kan de eerste test halen en de tweede niet: dan houdt hij de vloeistof tegen terwijl het virus erdoor gaat. Bij een filovirus is die tweede test dus degene waar je naar kijkt. Alle vijf de tests staan bij EN 14126.
De WHO stelt aan de wegwerpoverall een eis met twee routes, en die eis is een ondergrens aan het materiaal:
| Optie 1 | Getest op weerstand tegen doordringing van bloed en lichaamsvocht: haalt ISO 16603 klasse 3 of hoger. |
|---|---|
| Optie 2 | Getest op weerstand tegen doordringing van bloedoverdraagbare ziekteverwekkers: haalt ISO 16604 klasse 2 of hoger. De WHO tekent hierbij aan dat dit materiaal meer hittebelasting geeft en minder ademt, wat de aaneengesloten draagtijd verkort en tot vaker wisselen leidt. |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Let op wat daar staat en wat er niet staat. Er staat een klasse op een materiaaltest. Er staat geen typenummer, geen naadeis en geen merk. Een pak dat aan optie 2 voldoet is daarmee niet goedgekeurd voor ebolawerk; het is een pak waarvan de stof onder deze ene test niet is bezweken.
Acht stoffen uit ons eigen assortiment met de vijf uitslagen zoals de fabrikant ze publiceert. De kolom die hier het meeste zegt is Virus, want dat is ISO 16604.
| Stof | BloedISO 16603 | VirusISO 16604 | Nat contactEN ISO 22610 | AerosolISO 22611 | Droog stofISO 22612 | Bron |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DuPont Tyvek 500 Xpert | 3 van 6 | 2 van 6 | 1 van 6 | 1 van 3 | 1 van 3 | DuPont, Tyvek 500 Xpert |
| 3M 4510 | 3,5 kPa behaald | niet gehaald | 2 van 6 | 3 van 3 | 3 van 3 | 3M, gegevensblad 4510 |
| DuPont Tyvek 800 J | 6 van 6 | 5 van 6 | 6 van 6 | 3 van 3 | 3 van 3 | DuPont, Tyvek 800 J |
| ChemDefend 250 | 6 van 6 | 6 van 6 | 6 van 6 | 3 van 3 | 3 van 3 | ChemDefend, conformiteitsverklaring serie 250 |
| ChemDefend 310 | 6 van 6 | 6 van 6 | 6 van 6 | 3 van 3 | 3 van 3 | ChemDefend, conformiteitsverklaring serie 310 |
| Ansell AlphaTec 4000, model 111 | 20 kPa behaald | 6 van 6 | 6 van 6 | 3 van 3 | 3 van 3 | Ansell, fiche AlphaTec 4000 model 111 |
| DuPont Tychem 2000 C | 6 van 6 | 6 van 6 | 6 van 6 | 3 van 3 | 3 van 3 | DuPont, Tychem 2000 C |
| DuPont Tychem 6000 F | 6 van 6 | 6 van 6 | 6 van 6 | 3 van 3 | 3 van 3 | DuPont, Tychem 6000 F |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
Hoger is beter. De eerste drie tests hebben klasse 1 tot 6, de laatste twee klasse 1 tot 3. Waar een gegevensblad een druk geeft zonder klassenummer, staat hier de druk: de klassegrenzen zelf staan in de normtekst van EN 14126 en die is alleen bij NEN te koop. Alle uitslagen zijn op het stofmateriaal gemeten, niet op het complete pak.
Zeven van de acht halen klasse 2 of hoger op ISO 16604 en voldoen daarmee aan optie 2. De uitzondering is de 3M 4510: het gegevensblad noemt EN 14126 met uitzondering van ISO 16604 en rapporteert die test als Fail. Dat pak is hier dus niet aan de orde, hoe goed het op droog stof ook scoort.
En hier komt de grens die je op geen enkele webshop leest. Dat zeven van de acht die klasse halen betekent niet dat zeven van de acht hier passen. Een type 5-B pak is geen type 3-B pak: bij type 5 is alleen gemeten hoeveel droge deeltjes naar binnen lekken, en de gestikte naden van zulke pakken zijn volgens de fabrikant zelf geen barriere tegen besmettelijke agentia. Bij braaksel, diarree en bloed gaat het juist om vloeistof, en dan bepalen de naad, de rits en de manchet of er iets binnenkomt, niet de klasse op een lap stof. Zie naadtypes en type 3 en 4.
DuPont
DuPont certificeert dit pak tot en met type 3-B en geeft op alle vijf de biologische tests de hoogste klasse, 20 kPa op zowel bloed als virus. Getapete naden. Van wat wij voeren komt dit het verst; het is ook het warmste en het duurste.
vanaf € 42,72 excl. btw
Bekijk in de winkel
Ansell
Ansell certificeert dit pak op type 3-B, 4-B en 5-B, met gelaste en getapete naden. Let op: in de fiche die wij hebben publiceert Ansell voor dit model geen klasse per EN 14126-test, dus die getallen kunnen wij hier niet laten zien.
vanaf € 21,64 excl. btw
Bekijk in de winkel
ChemDefend
Staat hier als tegenvoorbeeld. Maximale klasse op alle vijf de biologische tests en volledig gebonden naden, maar alleen type 5 en 6, en ChemDefend schrijft zelf geen B achter het type. Een prima pak, en niet het pak voor vloeistof onder druk.
vanaf € 6,13 excl. btw
Bekijk in de winkelDe WHO liet voor deze richtlijn 44 zorgverleners ondervragen die met ebolapatienten hadden gewerkt. Wat daaruit komt, gaat vrijwel niet over of de stof het hield.
| Handschoenen | Alle 44 droegen twee paar. Het probleem dat zij noemden is dat de handschoenen afzakken, waardoor vloeistof bij de huid kan komen. |
|---|---|
| Tapen | Veel van hen plakten daarom de handschoenen aan het pak vast. Dat gaf nieuwe problemen: scheuren in de handschoen of in het pak. |
| Hitte | 69 procent van de ene groep en 84 procent van de andere rapporteerde hitte en uitdroging. |
| Capuchon of losse kap | Van de dragers met een capuchon rapporteerde 64 procent hittestuwing, van de dragers met een losse hoofdbedekking niemand. |
| Masker | Maskers en filtermaskers werden nat en gingen tegen mond en neus aan liggen. Dat raakte het comfort en de ademweerstand, en gaf de kans dat iemand het masker onbedoeld aanraakte. |
Schuif de tabel opzij voor de overige kolommen.
De regel over de capuchon is voor de keuze van een pak rechtstreeks bruikbaar, en het is precies waarom de WHO de hoofdbedekking bij voorkeur los van het pak wil hebben. Een pak met een aangehechte kap is dus niet vanzelf de veiligste keuze, ook al klinkt meer bedekking beter.
Wie zelf tapet, moet dus weten waar hij dat wel en niet doet; dat staat bij afdichten met tape.
Het aan- en uittrekken zelf gebeurt in de WHO-procedure van begin tot eind onder de begeleiding en het toezicht van een getrainde waarnemer, een collega. Dat geldt bij het aankleden en bij het uitkleden, en in de uitkleedruimte moeten afvalcontainers klaarstaan met een aparte container voor herbruikbare spullen.
Het ECDC werkt met drie zones: rood bij de patient, groen om aan te kleden, geel om uit te kleden. En het ECDC schrijft iets op dat tegen elk inkoopinstinct in gaat: de winst van overschoenen weegt niet op tegen het risico bij het uittrekken ervan. Ze scheuren makkelijk en het uittrekken vergroot juist de kans op blootstelling. Vandaar de voorkeur voor gewone schoenen weggooien boven schoenen desinfecteren, en daarom aanbeveling 10 van de WHO waterdichte laarzen noemt en geen overschoenen.
De volgorde en de logica van het uittrekken staan in het algemeen bij aan- en uittrekken. Van alles op deze site is dat de pagina die het meeste uitmaakt.
Wat wij hier wel en niet kunnen leveren
Wij kunnen van elk pak dat wij voeren aanwijzen welke klasse het op welke EN 14126-test haalt en in welk document van de fabrikant dat staat. Dat is nuttig en het is naslaanbaar.
Wat wij niet kunnen leveren is het geheel waarin dat pak pas iets betekent: een protocol, een uitkleedruimte met zones, een getrainde collega die meekijkt, training vooraf, en een manier om te melden dat er iets is misgegaan. Wij kunnen ook niet vaststellen dat een pak geschikt is voor een groep 4-ziekteverwekker, want die geschiktheid zit in het protocol en niet in het kledingstuk.
Wie in Nederland met een filovirus te maken krijgt, hoort bij de GGD, het RIVM of de arbodienst van de instelling, en die bepalen wat er gedragen wordt. Een compleet beschermingspakket voor thuis, in maat S tot XXL, bestaat op internet en beschermt in de eerste plaats de verkoper.