Wegwerpoverall bij vogelgriep en besmettelijke ziekten

Biologische agentia worden Europees in vier risicogroepen ingedeeld, in bijlage III van richtlijn 2000/54/EG. Dat is dezelfde indeling waar het Arbeidsomstandighedenbesluit mee werkt. Het verschil tussen groep 3 en groep 4 is niet gradueel, en het is precies de reden dat vogelgriep en ebola op deze pagina apart worden behandeld.

Het gezaghebbende Nederlandse document is het LCI-draaiboek Hoogpathogene aviaire influenza op een pluimveebedrijf van het RIVM. Hoofdstuk 7.3 en bijlage 3 sommen de uitrusting op. Dit is de lijst zoals hij daar staat, in de woorden van het draaiboek.

Rond vogelgriep lopen twee soorten kleding door elkaar en ze hebben tegengestelde doelen. Bij een ruiming beschermt het pak de mens tegen het virus. In het hygiëneprotocol voor bezoekers van pluimveebedrijven werkt het precies andersom: daar gaat het om voorkomen dat een bezoeker het virus naar binnen brengt of naar een volgend bedrijf meeneemt. Het uitgangspunt van dat protocol is "schoon komen en schoon gaan".

Dat protocol eist geen beschermingstype en geen norm. Het eist dat de bezoeker bedrijfseigen kleding en schoeisel aantrekt die de pluimveehouder verstrekt, en het legt bij de pluimveehouder de plicht om voorraad te hebben van "bedrijfseigen kleding en bedrijfseigen schoeisel, staleigen schoeisel, wegwerpkleding, -schoeisel en persoonlijke beschermingsmiddelen als haarnetje en mondkapje". Een eenvoudige wegwerpoverall is daar prima op zijn plaats, want hij hoeft niets tegen te houden dat de drager bedreigt.

Wie die twee door elkaar haalt, koopt het verkeerde. Het lichtste pak zonder typecertificering volstaat voor de bezoekersroute en is te licht voor een ruiming; een type 4-B bij een bedrijfsbezoek is de omgekeerde vergissing en kost een veelvoud. Hetzelfde onderscheid speelt in de voedingsindustrie.

EN 14126 is geen keurmerk en geen type. Het is een set van vijf testmethoden op het materiaal, en elke test heeft zijn eigen klasse. Een pak kan op de ene test de hoogste klasse halen en op de andere de laagste, en toch in beide gevallen "EN 14126" op de verpakking hebben. Daarom zegt die vermelding op zichzelf niets. De norm zelf staat uitgebreider beschreven op EN 14126.

Het typenummer en de B meten twee verschillende dingen. Het type is een proef op het complete pak: bij type 4 wordt een mens in het pak tot verzadiging besproeid, bij type 5 wordt gemeten hoeveel deeltjes er naar binnen lekken. De B komt uit een proef op een lap stof. Type 4-B betekent dat de fabrikant beide heeft laten doen en dat de biologische barrière ook op dat niveau geldt.

Dat is geen woordspel, want er zijn drie manieren waarop dit in de praktijk misgaat.

EN 14126 zonder B. De DuPont Tyvek 500 Industrie heeft EN 14126 in zijn certificeringsregel staan, maar DuPont schrijft het pak zelf op als "Type 5 and 6" en zet de B er niet achter. Op deze site staat dat pak daarom als type 5 en 6 met een EN 14126-badge ernaast, en niet als type 5-B. Bij de ChemDefend 250 gaat het net zo: EN 14126 staat in de conformiteitsverklaring, de typeregel noemt type 5 en 6 zonder letter. Wie de B nodig heeft, moet hem bij de fabrikant terugvinden en niet bij een handelaar.

EN 14126 met een test eruit. Het gegevensblad van de 3M 4510 noemt EN 14126 met uitzondering van ISO 16604, en rapporteert die test als Fail. Dat pak houdt bloedspatten tegen en is niet gekwalificeerd voor virusdoorlating. Bij een virus is dat precies de test die je nodig hebt.

De B is op de stof gemeten, niet op de naad. DuPont schrijft in de gebruiksaanwijzing dat de gestikte naden van zo'n overall geen barrière vormen tegen besmettelijke agentia. Welke naadconstructies er zijn en welke wel een barrière is, staat bij naadtypes.

Acht stoffen uit ons eigen assortiment, met de vijf uitslagen zoals de fabrikant ze publiceert. Alle acht mogen EN 14126 op de verpakking zetten.

Alles op deze pagina gaat over een groep 3-agens. Bij groep 4, ebolavirus en marburgvirus, verschuift de vraag helemaal. De WHO beschrijft daar een uitrusting van twaalf aanbevelingen waarvan de overall er een is, laat de keuze tussen een wegwerpjas en een wegwerpoverall uitdrukkelijk open, en laat het aan- en uitkleden gebeuren onder toezicht van een getrainde collega. Wat de klasse op een materiaaltest daar wel en niet over zegt, welke van de vijf EN 14126-tests bij een virus de zeggende is, en waarom het uittrekken het gevaarlijkste moment van de dag is, staat apart bij ebola en hoog-risico virussen.

Wat hier en daar hetzelfde is: wij verkopen kleding, en van elk pak dat wij voeren kunnen wij aanwijzen welke klasse het op welke test haalt en in welk document van de fabrikant dat staat. Wat wij niet kunnen zeggen is dat een pak geschikt is voor een bepaalde ziekteverwekker, want die geschiktheid zit in het protocol en niet in het kledingstuk.

Drie modellen uit ons assortiment, van licht naar zwaar. Waarom ze hier staan, staat erbij; geen van de drie is door een voorschrift aangewezen.